لَا يُحِبُّ اللَّهُ ۲۱۰ المائدة
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ إِلَّا مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ ﴿۱﴾
ائ مؤمنان: بجا آرید پیمان ها را ، حلال کرده شده است برای شما چهارپایان مگر آنچه خوانده می شود بر شما نباشید که حلال بدانید شکار را که شما در حال احرام هستید یقیناً اللّه تعالٰی فیصله می کند آنچه که بخواهد ﴿۱﴾
ربط: آن به سوره پیش این است که در سوره پیش رد بود به مظالم جاهلیت در باره مخلوق ضعیف حالا رد می کند بر مظالم جاهلیت در باره حلت و حرمت -
دعویٰ این سوره:
امر به وفا کردن عقود ایمانی به طور عموم و در باره تحلیل و تحریم بطور خصوصی با رد به آن کسانی که به عقود وفا نه کرده اند که یهود و نصارا اند و رد است به اقسام شرک یعنی شرک فی التصرف ، شرک فی العلم ، شرک فی العبادة ، شرک فی التحلیل والتحریم و برای معرفة الهی شانزده اسماء حسنی را ذکر کرده است -
خلاصه این سوره:به طریقه اجمال این است که شانزده بار يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا را ذکرکرده است این عقود ایمانیه است هفت اوامر ، شش نواهی و سه اخبار و در اول و آخر سوره خطابات در باره موُمنان است و در میان تفصیل قبایح اهل کتاب و دعوت برای نصارا است -
خلاصه تفصیلی این است: که در سوره سه حصه است حصه اول الی آیت (۴۱) است در این دو باب است باب اول الی آیت ۱۴ است در این پنج خطابات برای موُمنان است و آن عقود اند و در آن رد است به شرک فی التحلیل والتحریم -
[۱] عقود: آن همه احکام است که به تقاضا ایمان در قرآن و سنت لازم کرده شده است عموماً و در باره تحلیل و تحریم خصوصاً و چون این سوره نازل شده است در زمان فتح مکه و رسوم حلال وحرام شرکیه مشرکین در آن زمان رایج بود پس اول رد کرد بر شرک فعلی (التحلیل و التحریم) - فرق بین عقود و عهود این است که عقود خاص است بر اهل ایمان و عهود عام است بر هر یکی که کتاب اسمانی را قبول کرده باشد اگر کافر کتابی باشد یا موُمن باشد (بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ) بهیمة از بهم ماخوذ است به آن چیزی گفته می شود که زبان داشته باشد ولی سخن گفته نمی تواند و انعام از نعم است به حیواناتی که می چرند گفته می شود و مورد هردو یکی است یعنی چهارپای (أُحِلَّتْ) برای تحلیل مطلق استعمال می گردد لیکن در اینجا مراد از آن رد است بر تحریم لغیراللّه مشرکان که آنها بحیره و سائبه وغیره را بر خود حرام می دانستند این گونه در معلم التنزیل گفته است (غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ) اگر کلمه بهیمة الانعام شامل صید باشد پس استثناء متصل است و اگر شامل نباشد پس استثناء منقطع است (إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ) این علت تحلیل و تحریم پیش به طریقه اجمالی است و در این رد است بر معتزله آنها می گویند که بر اللّه تعالی در احکام شرعیه مصلحت بندگان واجب است این سخن غلط است -