يَعْتَذِرُونَ ۴۴۹ يونس
الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ ﴿۱﴾ أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ مُبِينٌ ﴿۲﴾
الر این آیت های کتاب با حکمت است ﴿۱﴾
آیا هست مر مردمان را تعجب که وحی فرستادیم بسوی مردی از ایشان که بترسان مردمان را (منکرین را) و بشارت ده مومنان را به تحقیق ایشانرا هست مرتبه بلند نزد پروردگار ایشان گفتند کافران هرآئینه این جادوگر اشکار است ﴿۲﴾
ربط: آنست که در دو سوره پیش (سوره انفال و سوره توبه) با مشرکین اعلان جنگ بود پس در این سوره حقیقت شرک را بیان میکند که سبب قتال است و جواب سوال است اگر ایشان بگویند که به چه سبب با ما می جنگید ما که اللّه تعالٰی را قبول داریم پس در این سوره جواب میدهد که شما با اللّه تعالٰی شریکان ساخته اید با عقیده شفاعت قهریه و این عقیده شرک و کفر است - و همچنبن در سوره توبه شرک مشرکان و کتابیان و نفاق منافقین ذکر شد پس در این سوره به همه آنها دعوت دادن است به توحید و رسالت و قرآن و ایمان بالاخره -
دعویٰ این سوره:
رد بر شفاعت قهریه در آیت های (۳) و (۱۸) و این رد از چندین وجوه است اول با دلایل عقلی وجه دوم با بسیار دلایل عقلی - وجه سوم با دلایل نقلی - وجه چهارم با بسیار زواجر - وجه پنجم قباحت های مشرکین - وجه ششم اقرار مشرکان بر بعضی صفات اللّه تعالٰی با دعا ایشان از اللّه تعالٰی در هنگام مشکلات -
خلاصه این سوره:
در این سوره سه حصه است حصه اول الی آیت (۵۴) است حصه دوم الی آیت (۷۰) حصه سوم الی اخیر - در حصه اول سه باب است باب اول الی آیت (۱۷) است در این ترغیب به کتاب اللّه است و شش منهیات است و سه دلایل عقلی است و بشارت است برای قبول کنندگان و تخویف دنیوی و اخروی است برای قبول نه کنندگان -
[۱] در آیت اول ترغیب به قرآن است (الْحَكِيمِ) به معنی (با حکمت) دوم به معنی حاکم سوم به معنی محکم ، و لفظ حکیم اشاره به آنست که در این سوره دلایل عقلی بیان میگردد و آن حکمت است -
[۲] این تنبیه به منکرین رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم است که ایشان از نبی صل اللّه وعلیه وسلم انکار میکردند به این وجه که او مرد است و بشر است و این آیت دلیل براین سخن است که نبی صل اللّه وعلیه وسلم مرد بود از جنس بشر و دو کار او را ذکر کرده است یکی ترساندن دوم بشارت دادن (قَدَمَ صِدْقٍ) یک معنی آن مرتبه بلند ، معنی دوم آن اجر نیکو به سبب عمل نیک که پیش فرستاده است و تعبیر انرا به قدم از آن سبب کرده است که سعی و کوشش با قدم شده میتواند - باز تنبیه است براین سخن که ایشان به نبی صل اللّه وعلیه وسلم ساحر میگفتند (أَنْذِرِ) انذار گفته میشود با اخبار همراه تخویف و (بَشِّرِ) به بشارت گفته میشود به اخبار همراه خوشی -