إِلَيْهِ يُرَدُّ ۱۱۶۹ الشورىٰ
حم ﴿۱﴾ عسق ﴿۲﴾ كَذَلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۳﴾
حٰمٓ ﴿۱﴾
عٓسٓقٓ ﴿۲﴾
این چنین وحی فرستاده بسوی تو و بسوی آنهای که پیش از تو اند اللّه تعالٰی که غالب باحکمت است ﴿۳﴾
ربط: آن با سوره پیش از چندین وجوه است اول اینکه در سوره گذشته نه صفات قرآن بود حالا در این سوره نه صفات اهل قرآن است - وجه دوم این است که در آن سوره زجر به معرضین قرآن بود و در این سوره دعوت است به فیصله کردن بر قرآن - وجه سوم این است که در سوره سجده ترغیب برای دعوت الی اللّه بود و در این سوره نه ذمه واری دعوت کننده را ذکر میکند -
دعویٰ این سوره: رد بر شرک فی الولایة است و دو معنی ولایت است تصرف و اختیار در کائنات معنی دوم اختیار تشریع (یعنی ساختن شرع) و این دعوی به لفظ ولایت و به مترادف آن نفیاً و اثباتاً در این آیت ها است (۵۳،۴۹،۳۲،۲۹،۲۸،۱۹،۱۲،۱۱،۹،۴) اینها اثباتاً است و در (۴۶،۴۴،۳۱،۹،۸،۶) اینها نفیاً است و با لفظ حکم و تشریع و مترادف در (۵۲،۵۱،۴۷،۱۷،۱۳،۱۰،۷،۳) و نفیاً در (۳۵،۲۱،۱۶،۱۴) است و همچنین در این سوره جواب سه شبهات است -
خلاصه سوره:
این سوره به سه باب تقسیم است باب اول الی (۵۱) است در این باب جواب شبهه اول است با تاکید امر وحی و اثبات ولایت برای اللّه تعالٰی است و اثبات امن عالم با توحید است - باز نفی ولایت از غیراللّه است و ترغیب به قرآن است باز هم نفی ولایت از غیر اللّه تعالٰی است باز جواب شبهه دوم است و دو دلایل عقلی است برای اثبات ولایت لِلّه تعالٰی و اثبات تشریع الٰهی است و باز جواب شبهه سوم است -
[۲،۱] این از مقطعات است مانند کهٰیٰعص، آن نیز خماسی بود و این نیز - لیکن کهٰیٰعص پیوست نوشته شده اند و این در نزد بیشتر قاریان جدا جدا اند یعنی حٰمٓ ، عٓسٓقٓ یک وجه آن است که او یک آیت است و این دو آیت است - وجه دوم این است که در امثال دیگر این سوره در پیش و در بعد نیز حٰمٓ است پس در این نیز حٰمٓ را جدا نوشته کرد -
[۳] در این آیت ترغیب به قرآن است که این وحی اللّه تعالٰی است مانند وحی انبیاء سابقین و در این جواب شبهه اول است شبهه منکرین این بود که این پیغمبر دعوی چنین چیزی را کرده است که پیش از او هیچ یکی نکرده است حالا نیز که کسی به توحید دعوت میدهد بر او نیز چنین اعتراض میگردد - حاصل جواب این است که این چیز نو و سخن نو نیست بلکه برای انبیاء علیه السلام پیشین نیز چنین آمده بود -